زمینه‌ها و عوامل تأسیس حزب اسلامی افغانستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانش پژوه دکتری تاریخ معاصر جهان اسلام، گروه تاریخ تمدن اسلامی، مجتمع تاریخ سیره و تمدن اسلامی، جامعه المصطفی العالمیه، افغانستان.

چکیده

حزب اسلامی یک سازمان سیاسی و نظامی در افغانستان است که در سال 1977 به طور رسمی توسط گلبدین حکمتیار تأسیس شد. علل و زمینه‌های تشکیل آن از مهم‌ترین مسائلی است که مورد توجه می‌باشد و فعالیت آن تا کودتای هفت ثور مورد بررسی قرار گرفته است. نوشتار حاضر به روش توصیفی–تحلیلی، زمینه‌ها و عوامل تشکیل حزب اسلامی را مورد بررسی قرار می‌دهد. هدف از نوشتار حاضر، پژوهشی جامع پیرامون تأسیس و نقش آن در تحولات افغانستان قبل از کودتای ثور می‌باشد. یافته‌های تحقیق نشان داده‌اند که حزب اسلامی با توجه به اوضاع سیاسی–اجتماعی حاکم بر افغانستان به وجود آمده و بستر تشکیل احزاب با به‌وجودآمدن فضای باز سیاسی در دوره محمود خان صورت گرفته که پس از تأسیس دچار انشعاب گردیده است. این حزب در دوره قبل از تحولات هفت ثور در زمینه سیاسی و حتی نظامی فعال بوده که انسجام فعالیت این حزب پس از کودتا متبلور است.

کلیدواژه‌ها

مراجع

  1. اندیشمند، محمد اکرم، نهضت های اسلامی افغانستان، سعید، کابل، 1392.
  2. بو سعیدی، محمد دانش، نگاهی به تاریخ و تحولات سیاسی افغانستان، بی جا، سحر، 1395.
  3. باقری، اسماعیل، مقدمه بر جریان شناسی اسلامی افغانستان، تهران، موسسه مطالعات اندیشه سازان نور، 1393.
  4. پیر زاده غزنوی، ابوذر، تاریخ سیاسی افغانستان 5 (احزاب جهادی افغانستان)، کابل، حامد رسالت، 1395.
  5. چنگیز پهلوان، افغانستان، عصر مجاهدین و برآمدن طالبان، تهران، 1377.
  6. خواتی، محمد شفق، نگاهی اجمالی به جریان های فکری و سیاسی افغانستان، پژوهش های منطقه ای ش 7، تابستان 1390.
  7. خسروشاهی، هادی، نهضت های اسلامی افغانستان، تهران، 1370.
  8. دریح، امین الله، افغانستان در قرن بیستم، کابل، دانش، 1379ش.
  9. دولت آبادی، بصیر احمد، احزاب و جریانات سیاسی افغانستان، مولف، قم، 1371ش.
  10. دکمجیان، هرایر، جنبشهای اسلامی معاصر در جهان عرب، ترجمه حمید احمد، تهران، انتشارات کیهان، چ پنجم، 1388ش.
  11. روآ، اولویه، افغانستان، اسلام و نوگرایی سیاسی، ترجمه ابوالحسن سرومقدم، معاونت فرهنگی آستان قدس، 1369ش.
  12. روآ، اولویه، نخبگان سیاسی جدید در افغانستان، ترجمه ابوالحسن سرو مقدم، افغانستان، جنگ و سیاست، به کوشش محمد حسن پاپلی یزدی، ناشر مترجم، 1372ش.
  13. روآ، الویه، تجربه اسلام سیاسی، ترجمه محسن مدیر شانه چی، تهران، انتشارات بین المللی هدی، 1378.
  14. رحیمی، محمد عیسی، نظری، عبدالطیف، شکوه حضور یا (افغانستان و اولین انتخابات ریاست جمهوری)، قم، کمیسیون فرهنگی، 1384ش.
  15. سرفراز، محمد، جنبش طالبان از ظهور تا افول، تهران، صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، سروش، 1390ش.
  16. شفایی، امان الله، جریان شناسی تاریخ افغانستان معاصر، کابل، امیری، 1393ش.
  17. صیقل، امین، دولت ربانی 1992-2996، در افغانستان، طالبان و سیاست های جهانی، گردآوری ویلیام میلی، ترجمه عبدالغفار محقق، مشهد، ترانه، 1377ش.
  18. طنین، ظاهر، افغاانستان در قرن بیستم، انتشارات وزارت خارجه، تهران، چ سوم، 1373ش.
  19. عظیمی، محمدنبی ، اردو و سیاست، در سه دهه اخیر افغانستان، پیشاور 1378.
  20. عبدالحمید مبارز، حقایق و تحلیل وقایع سیاسی افغانستان: ۱۹۷۳ـ۱۹۹۹م.
  21. فرهنگ، میر محمد صدیق ، افغانستان در پنج قرن اخیر، قم، احسانی، 1374ش.
  22. کنت، کتزمان، توماس، کلیتون، مترجم، حمید حکیم، افغانستان، حکومت پس از طالبان، امنیت و سیاست آمریکا، بی جا، دانشگاه علامه طباطبایی، 1400، ص 97.
  23. مبارز، عبدالحمید، حقایق و تحلیل وقایع سیاسی افغانستان، پیشاور، 1378.
  24. میر غلام محمد غبار، افغانستان در مسیر تاریخ، جمهوری، تهران، 1374.
  25. مارسدن پیتر، طالبان، جنگ، مذهب و نظام جدید در افغانستان، ترجمه کاظم فیروز مند تهران، نشر مرکز، چ دوم، 1388ش.
  26. مایوروف، الکساندر، در پشت پرده جنگ افغانستان، ترجمه عزیز آریانفر، کابل، میوند، 1385.
  27. مشعوف، میر محمد یعقوب، سیر تدوین تنظیم های جهادی افغانستان، کابل، سعید، 1396ش،
  28. هالیدی، فرد، انقلاب در افغانستان، ترجمه ع، اسعد، بی تا، بی نا.
  29. یاخفسکی، الکساندر، توفان در افغانستان، کابل، میوند، 1378.
  30. یوانز، مارتین، افغانستان، مردم و سیاست، ترجمه سیما مولایی، تهران، ققنوس، 1396.
مطالعات تاریخی امت اسلامی
دوره 7، شماره 14 - شماره پیاپی 14
سال هفتم، شماره چهاردهم، پاییز و زمستان 1403
مهر 1403
صفحه 65-99

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار