کارشناسی ارشد، تاریخ معاصر جهان اسلام، گروه تاریخ تمدن اسلامی، مجتمع آموزش عالی تاریخ سیره و تمدن اسلامی، جامعه المصطفی العالمیه، هندوستان.
چکیده
این پژوهش به بررسی آیینهای عزاداری شیعیان در شهر لکهنوی هند و تحلیل ابعاد گوناگون شکلگیری و تطور این آیینها میپردازد. سیر ورود و گسترش تشیع در شبهقاره هند را از نخستین تماسها در صدر اسلام، عبور از دوره سلاطین دهلی و رسیدن به اوج شکوفایی در عصر حکومتهای محلی شیعهمذهب، به ویژه دوره نوابهای اوده، پیگیری میکند. در این مسیر، نقش مؤثر علمای شیعه در ترویج فرهنگ عاشورا و نهادینهسازی شعائر حسینی مورد توجه قرار میگیرد. همچنین، معماری آیینی و بناهای مذهبی شاخصی مانند امامبارههای آصفیه و حسینآباد، نه تنها به عنوان مکانهای برگزاری مراسم، بلکه به مثابه نمادهای هویتساز و تثبیتکننده فضای عمومی عزاداری تحلیل میشوند. مقاله استدلال میکند که لکهنو به عنوان یکی از کانونهای اصلی و تأثیرگذار تشیع در هند، نقشی تعیینکننده در حفظ، اشاعه و غنای مراسم سوگواری امام حسین(ع) ایفا کرده و چگونه فراز و فرودهای سیاسی و تغییرات حکومتی، از عصر طلایی نوابهای اوده تا دوره استعمار انگلیس و پس از آن، بر کمیت، کیفیت و حتی معنای اجتماعی این آیینها تأثیر مستقیم نهادهاند.
)