سیر تاریخی مشارکت زنان در فرایند جمهوری خواهی افغانستان (1901-2021)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش پژوه دکتری تاریخ معاصر جهان اسلام، گروه تاریخ تمدن اسلامی، مجتمع تاریخ سیره و تمدن اسلامی، جامعه المصطفی العالمیه، افغانستان.

2 دکتری تاریخ معاصر جهان اسلام، مجتمع آموزش عالی تاریخ، سیره و تمدن اسلامی و همکار پژوهشی پژوهشگاه بین المللی المصطفی (ص)

چکیده

بررسی تاریخی مشارکت زنان افغانستان در فرآیند جمهوری‌خواهی، سه دوره کلیدی را نشان می‌دهد. در دوره مشروطیت امان‌الله خان، زنان با کسب آزادی‌هایی، نخستین گام‌ها را در عرصه‌های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی برداشتند. با این حال، با تغییر نظام به جمهوریت توسط داوود خان، این مشارکت به‌شدت محدود شد و زنان نقش محسوسی در حکومت نداشتند. تحول اساسی با تشکیل دولت جدید پس از ۲۰۰۱ میلادی رخ داد. در این دوره جمهوری نوین، با حمایت جامعه بین‌المللی، فضایی نسبتاً باز برای حضور زنان ایجاد کرد. آنان توانستند در نهادهای تصمیم‌گیری، پارلمان، وزارت‌خانه‌ها و بخش‌های مختلف اجتماعی و فرهنگی نقش‌آفرینی کنند. دولت‌های این دوره با تصویب قوانین و طرح‌های حمایتی، تلاش کردند تا جایگاه زنان را تقویت کنند. این فرازونشیب‌ها، نشان‌دهنده ارتباط مستقیم موقعیت زنان با ساختار سیاسی حاکم و فضای اجتماعی هر دوره است.

کلیدواژه‌ها

مراجع

  1. احمدی، فاطمه، بررسی وضعیت مشارکت سیاسی- اجتماعی زنان در کشور افغانستان، فصلنامة تحقیقات سیاسی بین المللی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرضا، شماره 37 ، زمستان 1397.
  2. احمدی، فاطمه، تاثیر مدرنیته بر خانواده، پژوهش های اسلامی جنسیت و خانواده، شماره 1 ، پاییز و تابستان 1397.
  3. اخلاصی، احمد بخش، بررسی تاریخی معارف زنان از دوره ظاهرشاه تا حاکمیت طالبان، گفتمان فقه تربیتی، دوره 98، شماره 2، شماره پیاپی 18، اسفند 1398.
  4. آیتی، عبدالقیوم، تمدن و فرهنگ شیعیان افغانستان (از صفویه تا دوره معاصر) قم، انتشارات مرکز بین المللی ترجمه و نشر المصطفی ( ص )، چاپ اول، 1390.
  5. بابک، مهدی، چتر جمهوریت و احقاق حقوق زنان، روز نامه افغانستان، 4 جوزا 1400.
  6. جمعیت انقلابی زنان افغانستان ( راوا ) خبرگزاری پیام آفتاب، 19 عقرب 1387.
  7. دولت آبادی، بصیراحمد، شناسنامه افغانستان، تهران، انتشارات عرفان، چاپ پنجم، 1390.
  8. رسولی، یاسین، پاسخ سنت به سکولاریسم در افغانستان، تهران، انتشارات شریعتی افغانستانی، کابل، انتشارات عرفانی، چاپ اول، 1386.
  9. سراج، محبوبه، فراز و نشیب زندگی زنان افغانستان در صد سال گذشته، مصاحبه با رادیو آزادی، 1 حمل 1400.
  10. سعادت، عوضعلی، افغانستان و مدرنیته ( تعامل یا تقابل )، قم، انتشارات موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی( ره ) چاپ اول، 1390.
  11. سلطانی مقدم، سعیده، نظام نامه مطبوعات افغانستان در دوره امان الله خان و آزادی مطبوعات، سال بیست و ششم، شماره چهارم، مهر و آبان 1394.
  12. سنزل نوید، مترجم مجددی، محمد نعیم، افغانستان در عهد امانیه، هرات، انتشارات احراری، چاپ دوم، 1388.
  13. سیر تاریخی مشارکت زنان در فرایند جمهوری خواهی افغانستان (1901-2021)آنتونیو، جیوستوزی، ترجمه: شفایی، اسدالله، افغانستان جنگ، سیاست و جامعه، تهران، انتشارات عرفان، چاپ دوم، 1386.
  14. شادان، عبدالله، مصاحبه با بی بی سی، دوره امان الله خان و نخستین تجربه آزادی مطبوعات، 25 شهریور 1390.
  15. شریفی، علیرضا، تحلیل گفتمانی دموکراسی در افغانستان، موانع گفتمانی دموکراسی، تهران، انتشارات دانشگاه باقرالعلوم، چاپ دوم، 1392.
  16. صدیق فرهنگ، میرمحمد، افغانستان در پنج قرن اخیر، تهران، انتشارات عرفان، چاپ بیست و یکم، 1390.
  17. عدیل، مرضیه، صد سالی که بر زنان افغانستان گذشت، چرا آنها نادیده گرفته می شوند؟ مصاحبه با بی بی سی، 30 مهر 1398 برابر با 22 اکتبر 2019.
  18. عرفانی، محمد، جمهوری خواهی در افغانستان، کابل، انتشارات امیری، چاپ اول، 1397.
  19. فصل نامه اندیشه معاصر، ویژه انتخابات،کابل، انتشارات بنیاد اندیشه، چاپ دوم، 1394.
  20. کاظم، سید عبدالله، یک بررسی تحلیلی تاریخی زنان افغان زیر فشار عنعنه و تجدد، قم، کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران، چاپ اول، 1399.
  21. کریمی نیا، محمد مهدی، ابراهیمی، محمد علی و انصاری مقدم، مجتبی، مشارکت زنان در انتخابات از دیدگاه فقه اسلامی با تاکید بر فرهنگ ملی افغانستان، مجله پیشرفت های نوین در روانشناسی، سال چهارم، شماره 36 ، خرداد 1400.
  22. محسنی، محمد آصف، زنان در افغانستان ( فرصت ها، چالش ها، و راهکارها )، قم، انتشارات مرکز بین المللی ترجمه و نشر المصطفی ص، چاپ اول، 1391.
  23. ناظمی، لطیف، مشروطه افغانستان به روایتی دیگر، حقوق زنان افغانستان، 16 اسفند 1390.
مطالعات تاریخی امت اسلامی
دوره 7، شماره 13 - شماره پیاپی 13
سال هفتم، شماره سیزدهم، بهار و تابستان 1403
فروردین 1403

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار