دانش پژوه دکتری تاریخ معاصر جهان اسلام، گروه تاریخ تمدن اسلامی، مجتمع تاریخ سیره و تمدن اسلامی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، افغانستان.
چکیده
زمان حاضر، بیش از هر زمان دیگری، نیازمند گفتوگوی سازنده میان تمدن غربی و اسلامی است؛ در غیر این صورت، خطر تداوم تصویری منجمد، کلیشهای و مشکوک از یکدیگر باقی میماند که ریشه در ترس از «دیگری» دارد و با رویدادهای معاصر دوباره احیا شده است. زیربنای تمدن اسلامی، قرآن کریم و شخصیت پیامبر گرامی اسلام (ص) است. پژوهش حاضر به بررسی مبانی فکری تصویر پیامبر اسلام (ص) در ذهنیت غربی اروپای مدرن میپردازد؛ ذهنیتِای که فلسفه قرن هجدهم فرانسه- یعنی عصر روشنگری- پایه و اساس آن را تشکیل میدهد. این مطالعه نشان میدهد که تصویر پیامبر اسلام (ص) در آثار بنیانگذاران و نمایندگان برجسته روشنگری فرانسه- از جمله ولتر، مونتسکیو و دیگران- چگونه شکل گرفته و نمود یافته است: تصویری دوگانه که ترکیبی از تحسین به عنوان قانونگذار و شخصیت تاریخی بزرگ، و همزمان ادامه سنتهای منفی قرون وسطایی است. شناخت دقیق این تصویر، گامی ضروری برای عبور از کلیشهها و زمینهسازی گفتوگوی تمدنی اصیل به شمار میرود.