دانش پژوه دکتری تاریخ معاصر جهان اسلام، گروه تاریخ تمدن اسلامی، مجتمع تاریخ سیره و تمدن اسلامی، جامعه المصطفی العالمیه، پاکستان
چکیده
پژوهش حاضر با روش تحلیلی، به بررسی و تحلیل رویکرد تاریخی در مطالعات تمدن اسلامی میپردازد. در دوره معاصر، تمدنپژوهی اسلامی ماهیتی بینرشتهای یافته است و اگرچه رویکرد تاریخی نسبت به دیگر رویکردها کمتر مورد توجه بوده، اما از لحاظ اهمیت از دارای اهمیت فراوانی است و عموماً توسط مؤرخان به کار گرفته میشود. این تحقیق، پیشینه، مسائل و روشهای این رویکرد را مورد کنکاش قرار داده است. یافتههای بحث نشان میدهد که تمدن اسلامی پدیدهای چندوجهی و ذاتاً بینرشتهای است و رویکرد تاریخی تنها میتواند یک لایه از لایههای پیچیده آن را روشن سازد. هدف اصلی نگارش، نقد و تحلیل چگونگی کاربرد این رویکرد در عرصه مطالعات تمدن اسلامی است. در این تحقیق تلاش شده است تا با استفاده از روش تحلیلی، چگونگی کاربرد رویکرد تاریخی در مطالعات تمدن اسلامی مورد نقد و تحلیل قرار گیرد.
عابدی جعفری، حسن، محمدسعید تسلیمی؛ ابوالحسن فقیهی، محمد شیخ زاده، «تحلیل مضمون و شبکه مضامین: روشی ساده و کارآمد برای تبیین الگوهای موجود در داده های کیفی»، اندیشه مدیریت راهبردی، سال پنجم، شماره دوم، پاییز و زمستان 1390ش.
عالمی، سید علیرضا، آسیب شناسی تمدن اسلامی مبتنی بر اندیشههای سید حسین نصر، نشر المصطفی، قم، 1389.
فارابی، ابو نصر، آراء اهل المدینه الفاضله، بیروت، دارالمشرق، 1996م.
فرامرز قراملکی، احد، روش شناسی مطالعات دینی، مشهد، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، 1380ش.
فروید، زیگموند، ملالت های تمدن، ترجمه محمود بهفروزی، تهران، جامی مصدق، چ دوم، 1397ش.
کار، ای. اچ.، تاریخ چیست؟، ترجمه حسن کامشاد، تهران، خوارزمی، ۱۳۵۱ش.
گولد، جولیوس و ویلیام ال. کولب، فرهنگ علوم اجتماعی، ترجمه محمد جواد زاهدی و دیگران، تهران، انتشارات مازیار، 1376.
محمودیان عطا آبادی، حمید و علیرضا بیابان نورد، بررسی تطبیقی نظریه تمدن از دیدگاه فوکوتساوا و مالک بن نبی، فصلنامه پژوهشهای سیاسی جهان اسلام، سال هشتم، شماره دوم، 1397ش.
مطهری نسب، مسعود و مجتبی سپاهی، کاربرد رویکرد شناسی در مطالعات تمدن اسلامی، فصلنامه تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی، سال نهم، شماره۳۰، بهار ۱۳۹۷.
مفتخری، حسین، مبانی علم تاریخ. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها، ۱۳۹۱ش.
موسوی، سید جمال، توین بی و نظریه پیدایش و سقوط تمدن ها، سخن تاریخ، شماره2، 1387ش.
مؤنس، حسین، الحضاره؛ دراسه فی اصول و عوامل قیامها و تطورها، الکویت، المجلس الوطنی للثقافه و الفنون و الآداب، 1419ق.
میرمحمدی، سید ضیاءالدین، نقد و بررسی نظریه توین بی در فلسفه تاریخ، تاریخ اسلام در آینه پژوهش، شماره 1، 1389ش.
میکل، آندره، اسلام و تمدن اسلامی، ترجمه حسن فروغی، تهران، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت)، 1381ش.
نصر، سید حسین، اسلام و تنگناهای انسان متجدد، انشاء الله رحمتی، تهران، دفتر پژوهش و نشر سهروردی، چ اول، 1383ش.
نصر، سید حسین، تأملاتی درباره انسان و آینده تمدن، ترجمه مرتضی فتحی زاده، پژوهش های علوم انسانی (فصلنامه دانشگاه قم)، سال اول، شماره چهارم، 1379ش.
نصر، سید حسین، جوان مسلمان و دنیای متجدد، ترجمه مرتضی اسعدی، تهران، طرح نو، چ پنجم، 1384ش.
نصر، سید حسین، در غربت غربی (زندگی نامه خودنوشت دکتر سید حسین نصر)، ترجمه امیر مازیار و امیر نصری، تهران، انتشارات رسا، چ اول، 1383ش.
نصر، سید حسین، زمینه برخورد فرهنگ و تمدن ایران و غرب، تهران، انتشارات مجله یغما، 1352ش.
نصر، سید حسین، علم و تمدن در اسلام، ترجمه احمد آرام، تهران، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، 1384ش.
هانتینتگون، ساموئل پ.، تمدنها و بازسازی نظام جهانی، ترجمه: مینو سرتیپ احمدی، تهران، کتابسرا، 1380ش.
هانتینتگون، ساموئل، برخورد تمدنها و بازسازی نظم جهانی، ترجمه محمد علی حمید رفیعی، تهران، دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1378.
والرشتاین، ایمانوئل، سیاست و فرهنگ در نظام متحول جهانی، ترجمه پیروز ایزدی، تهران، نشر نی، 1377.
ولایتی، علی اکبر، پویایی فرهنگ و تمدن اسلام و ایران، وزارت امور خارجه، تهران، 1386.
یوسفی اشکوری، حسن، شریعتی و نقد سنت، نشر یادآوران، چ اول، ۱۳۷۹ش.
)